فناوری که پنتاگون از ترس ایران غیرفعال کرد
به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی به نقل از خبرگزاری فارس، پنتاگون در روزهای اخیر ردیابهای تبلیغاتی نصبشده روی گوشیها و رایانههای نظامیان آمریکایی را غیرفعال کرده است؛ اقدامی که به گفته مقامهای نظامی، در پی نگرانی از حملات احتمالی تلافیجویانه ایران صورت گرفته است. این تصمیم که در نامههای سناتور دموکرات رون وایدن و اظهارات چند شاخه از ارتش آمریکا به رویترز افشا شده، این پرسش را مطرح میکند که اصلاً این «ردیابها» از نظر فنی چه هستند و چرا نگرانکننده تلقی میشوند. در ادامه، ابعاد فنی این ردیابها و اینکه دقیقاً چه چیزی روی چه دستگاههایی خاموش شده را بررسی میکنیم.
ردیاب تبلیغاتی از نظر فنی چیست؟
آنچه در این گزارش «ردیاب» خوانده میشود، در واقع MAID یا Mobile Advertising ID است، یک کد شناسایی یکتا که روی هر گوشی هوشمند (نسخهی اندروید آن AAID و نسخهی اپل آن IDFA نام دارد) ثبت میشود. این شناسهها اعدادی منحصربهفرد و مرتبط با یک دستگاه مشخص هستند که امکان ردیابی فعالیت فرد در اپلیکیشنهای مختلف و مکانیابی دقیق او را فراهم میکنند.
مکانیزم فنی این ردیابها بهطور خلاصه اینگونه کار میکند:
اکثر اپلیکیشنهای موبایل (از بازی گرفته تا اپهای آبوهوا) یک قطعه کد تبلیغاتی (SDK) از شرکتهای تبلیغدهنده در خود دارند.
این SDKها هر بار که اپ اجرا میشود، MAID دستگاه را همراه با مختصات GPS، به سرورهای تبلیغاتی ارسال میکنند.
این دادهها در بازارهای حراج آنی تبلیغات، خرید و فروش میشوند و در نهایت توسط شرکتهای موسوم به شرکتهای واسطه داده جمعآوری، ترکیب و بستهبندی میشوند.
چون MAID برای هر دستگاه ثابت است، همین دادههای بهظاهر بیضرر تبلیغاتی میتوانند الگوی حرکتی یک فرد یا حتی یک پایگاه نظامی را در طول زمان بازسازی کنند، بدون آنکه نیازی به نفوذ سایبری یا هک شبکه نظامی باشد.
چه کسی چه چیزی را غیرفعال کرد؟
بر اساس نامههایی که سناتور دموکرات رون وایدن روز جمعه منتشر کرد و اظهارات شاخههای مختلف ارتش آمریکا موارد زیر مطرح است:
نیروی هوایی: حدود دو ماه پیش شناسههای تبلیغاتی را روی رایانهها و گوشیهای موبایل غیرفعال کرده است.فرماندهی عملیات ویژه (SOCOM): بهتازگی این کار را روی دستگاههای ویندوزی خود انجام داده.
ارتش: مسدودسازی شناسهها روی رایانههای ویندوزی از پیش از سال ۲۰۲۱ وجود داشته، اما غیرفعالسازی پیشفرض آن روی دستگاههای اندروید و اپل تحت مدیریت ارتش، دیرتر و حداکثر از فوریهی ۲۰۲۶ اعمال شده است.
نیروی دریایی: اعلام کرده شناسههای تبلیغاتی را در «محیط اپلیکیشن امن» روی تجهیزات دولتی غیرفعال میکند، بدون اعلام تاریخ مشخص.
این اقدام در پی ادعاهایی صورت گرفته که نشان میداد دادههای مکانی خریداریشده از بازار تجاری، برای هدفگیری نیروهای آمریکایی در خاورمیانه استفاده شده است. همچنین در تیرماه (ژوئیه)، رویترز گزارش داده بود که ممکن است از برخی نظامیان مستقر در منطقه خواسته شود گوشیهای خود را تحویل دهند؛ نگرانی اصلی این بود که ویدیوهایی که این افراد در فضای مجازی منتشر میکردند، به ایران در شناسایی و هدفگیری پایگاههای آمریکایی کمک میکرده است و از طرفی نگرانیهایی درمورد انتشار تصاویر اصابت موشکهای ایرانی در پاسخ به تجاوزات آمریکا وجود داشت.
زاک ادواردز، از بنیانگذاران شرکت حریمخصوصی-تبلیغاتی Decryptads، گفته که غیرفعالسازی MAID روی دستگاههای نظامی «قدمی مثبت» است، اما هشدار داده که این کار موقعیت مکانی افراد را فقط از فروشهای عمده داده توسط طیف وسیعی از فروشندگان حذف میکند؛ در حالی که همچنان امکان ردیابی از مسیرهای پیچیدهتر، مانند ترکیب جزئیات فنی دستگاه با دادههای شبکه باقی میماند.
وایدن نیز در بیانیهای گفته تلاشهای ارتش تاکنون «در خنثیسازی این تهدید مؤثر نبوده است». نماینده جمهوریخواه پت هریگان (کارولینای شمالی) هم که همراه با وایدن خواستار بررسی پنتاگون شده، گفته دیکران نباید بتوانند صرفاً با پرداخت پول، اطلاعاتی بخرند که به ردیابی نظامیان آمریکایی کمک کند.